Tavla Türkiye’de en çok oynanan
oyunlardan biridir. Tavlayı bilmeyenler, oynayanları seyrederek öğrenirler.
Tavlanın kurallarını bilmek kadar, iyi oynayabilmekde önemlidir. Oyunun Amacı Oyunun amacı, rakibinizden önce tüm pullarınızı tavla
tahtasından “toplamaktır”. Her oyuncu, diğer oyuncunun ilerlemesini
engelleyebilir. Oyunun amacı, ister yüz yüze ister çevrimiçi oynayın
aynıdır. Tavla Tahtasını Dizme Her renkten 15 pul vardır (pul, bir tavla taşıdır). Dört tane
zar ve bir katlama küpü bulunması gerekir. Zarların rengi, genellikle pulların
rengiyle aynıdır. Tavla tahtasındaki boşluklar, dar üçgenlerle gösterilir ve hane
olarak adlandırılır. Tavla tahtasındaki haneleri göstermek için, genellikle bir
numaralandırma sistemi kullanılır. Hanelerin her biri bir sayıyla temsil edilir;
kendi ev tahtanızdaki ilk hane, 1 numaralı hanedir ve son hane, saat yönünün
tersine sayıldığında, 24 numaralı hanedir; bu da, rakibinizin ev
tahtasındadır. Tavla tahtasının ilk dizilişi aşağıdaki gibidir: İki pul, 24 numaralı hanede, Beş pul, 13 numaralı hanede, Üç pul, 8 numaralı hanede, Beş pul, 6 numaralı hanede, Rakibinizin pulları, sizinkilerin ayna görüntüsü şeklinde
dizilir. Oyunu Başlatma Oyunu kimin başlatacağını belirlemek için, her oyuncu bir tane
zar atar. Zarın, çubuğun sağ tarafında, tavla tahtasının içine konması gerekir.
En yüksek sayıyı atan oyuncu, atılan sayıları ilk hamlesini oynamak için
kullanarak oyunu başlatır. Oyunun yönü, 24 numaralı haneden 1 numaralı haneye,
saat yönünün tersinedir. Oyunun başlangıcında, oyunun değeri bir puandır (parasal olarak,
yani dolar cinsinden ifade edilen taban bahse eşittir). Oyuncuların her ikisi
de, 64 sayısından başlayıp 2 sayısına doğru giden katlama küpünü çevirerek bahsi
katlama teklifinde bulunabilir. Diğer oyuncu, katlamayı kabul edebilir veya
oyunu terk edebilir. Katlamayı kabul eden kişi, sonraki katlamayı teklif etme
hakkına sahip olur. Katlama, oyunun bahsini çok yükseltebilir. Oyun Oyuncular zarları sırayla atar. Bir oyuncu, kendi pullarını
zarların gösterdiği sayı kadar taşıyabilir. Her zarın ayrı bir değeri vardır,
yani bir oyuncu her pulu, zarların birinde gösterilen hane kadar olmak üzere,
zarların her atılışında iki farklı pulu taşıyabilir. Pullar, üç tür “açık” haneye konabilir. boş bir haneye, oyuncunun kendi pulunun bulunduğu bir haneye, rakibin tek bir pulunun (açık pul) bulunduğu bir haneye. Korunmayan açık bir pulun bulunduğu haneye konmak, rakibin
pulunun tavla çubuğuna çıkarılmasına yol açar. Açık bir pula konduğunuzda,
yazılım, rakibin pulunu tavla çubuğuna koyar. Pulun sahibi, rakibin ev
tahtasındaki açık bir haneye koyabilecek bir zar sayısı atıp pulu oyuna geri
koyana kadar pul, tavla çubuğunda kalır. Oyuncu, rakibin ev tahtasındaki açık
bir haneye denk düşen bir sayıyı iki zarın birinde atamazsa, oynama sırasını
kaybeder. Çift atarsanız, yani zarların her ikisi de aynı sayıyı
gösterirse, zarların iki katını oynarsınız. Örneğin, üç-üç attıysanız, iki kez
yerine dört kez üç hane gidebilirsiniz. Bir pulu dört kez üç hane
taşıyabileceğiniz gibi, iki pulu ikişer kez veya başka birleşimlerde de
taşıyabilirsiniz. Renkleri aynı olduğu sürece, tek bir hanede bulunabilecek pul
sayısında bir sınırlama yoktur. bitti düğmesine bastığınızda veya zarlara
tıkladığınızda oynama sıranız biter. Tüm pulları kendi ev tahtanıza taşıdığınızda, pulları toplamaya
başlarsınız. Tüm pullarını ilk toplayan oyuncu, oyunu kazanır. Pullarınızı
toplarken bir pulunuz kırılırsa, pulunuzu tavla çubuğundan rakibinizin ev
tahtasına koymak ve tekrar pul toplamaya başlamadan önce bu pulu kendi ev
tahtanıza taşımak zorundasınız. Rakibiniz bir pulunu toplamadan önce siz tüm
pullarınızı toplarsanız, “mars” etmiş olursunuz. Mars, oyunun bahsinin iki
katını kazandırır. Tüm pullarınızı tavla tahtasından toplamışsanız ve rakibiniz
hiçbir pulunu toplayamamışsa ve sizin ev tahtanızda hala bir pulu varsa,
bahisler üç katına çıkar. Buna katmerli mars adı verilir. Mars ve katmerli mars,
katlama küpü kullanılarak yapılmış katlamaya eklenir ve oyunun bahislerini daha
da yükseltir! Kazanma İpuçları
Vurulmalarını önlemek için,
pullarınızı çift halde tutun. Kendi ev tahtanızda iki veya daha fazla açık pul varsa,
rakibinizin pulunu kırmayın. Rakibinizin ilerlemesini engellemek için, sıralı altı kapı alın.
Altılı sırada hiçbir kırık pul bırakmamaya dikkat edin. Buna “altı kapı kapalı”
denir. Rakibinizin ev tahtasında, vurulduğunuz zaman güvenle
konabileceğiniz, kapılar alın. Bunlara “rakip ev tahtasındaki kapı” denir. Tavla stratejinizden emin olana kadar, küçük bahislerle
başlayın.
Oyun Türleri Tek Oyun - Tek oyunda, tek bir rakiple tek bir oyun oynarsınız
ve en az bahis kadar, en çok da limit kadar kazanırsınız. Maç Oyunu - Maç oyununda, tek bir rakiple belirli sayıda puan
için oynarsınız ve bu puana ulaşan (veya geçen) ilk oyuncu, belirlenen ödülü
kazanır. Daha fazla puan almak, kazancınızı artırmaz. Tavla Sözlüğü Tavla Tahtası
Tavla tahtası, oyunun oynandığı tahtadır ve
tavla tablası olarak da adlandırılır. Hane
Tahtadaki 24 üçgene hane denir. Bir oyunu kazanmanın
skorunu kastetmek için de kullanılabilir. İç Tahta/Ev Tahtası
Tahtanın, oyunda pulların toplandığı iç
veya ev kısmı. Dış Tahta
Dış tahta, tavla tahtasının ev tahtasının yanında
bulunmayan iki tane çeyreklik kısımdır. Tavla Çubuğu
Tavla çubuğu, tavla tahtasını iki yarıya bölen
çubuktur. Pullar, vurulduktan sonra tavla tahtasına girmeyi burada bekler. Pul
Bir tavla taşına pul denir. Pozisyon
Pulların tavla tahtasındaki dizilişidir. Gidilecek Hane Sayısı
Gidilecek hane sayısı, bir oyuncunun
tüm pullarını toplamak için gereken toplam hane sayısıdır. Oyunun başlangıcında,
her oyuncunun gideceği hane sayısı 167′dir. Kapı Almak
Kapı almak, iki pulu aynı haneye koyup, o hanenin
kontrolünü ele geçirmektir. Bir Haneyi Kontrol Etmek
Bir haneyi kontrol etmek için, o
hanede, rakibinizin konamayacağı şekilde, en az iki pul bulundurmaktır. Rakip Ev Tahtasındaki Kapı
Rakip ev tahtasındaki kapı,
rakibinizin ev tahtasında kontrol ettiğiniz bir hanedir. Açık
Bir hanede, vurulabilen tek bir pul varsa, buna açık
denir. Vurmak
Vurmak, rakibinizin açık pulunun üstüne konmak
demektir. Tek Zarla Vurma
Tek zarla vurma, zarlardan birindeki sayıyla
vurmak demektir. Koymak
Tavla çubuğundan, rakibin ev tahtasına pul koymak
demektir. İçeriye Atmak
İçeriye atmak, pulları kendi ev tahtanıza
taşımaktır. Toplamak
Toplamak, bir pulu tavla tahtasından almaktır. Gidilecek Hane Sayısı
Zardaki sayı / pulun taşındığı hane
sayısıdır. Kırık Zar
Kötü konan bir zar, “kırık” sayılır ve zarların her
ikisinin yeniden atılması gerekir. Çift
Zarların her ikisi de aynı sayıyı gösterdiğinde, o
sayıya sahip dört zar gibi kabul edilir. Açık Pulda Kapı Almak/Kırıp Kapı Almak
Bir açık pulu iki
pulla vurup kapı almak. Kapı Bozmak
Kapı bozmak, aynı hanede bulunan iki pulu ayırmak
demektir. Açık Bırakmak
Bir hanede korumasız (açık) bir pul bırakmak
demektir. Kapı Pulu
Kapı pulu, sahibinin üstüne başka bir pul koymayı
düşündüğü, bir hanedeki tek bir puldur. Altı Kapı
Altı kapı, arka arkaya altı kapının, bunların
arkasında kalmış rakip pulların oynamasını engellediği bir durumdur. Kapı Azaltma
Toplamaya hazırlanmak amacıyla, tüm pullarınız
evinizde toplanmadan önce ev tahtanızdaki büyük haneleri boşaltmak. Mars
Mars, kaybeden oyuncunun, kazanan oyuncu tüm pullarını
topladıktan sonra, hiçbir pulunu toplayamamasıdır. Bu durumda, kazanan oyuncu,
katlama küpü değerinin iki katını alır. Katmerli Mars
Katmerli mars, kazanan oyuncu tüm pullarını
topladığında, kaybeden oyuncunun hiçbir pulunun toplamamış olması ve kazananın
ev tahtasında veya tavla çubuğunda bir veya daha fazla pulunun bulunmasıdır. Bu
durumda, kazanan oyuncu, katlama küpü değerinin üç katını alır. Küp
Küp, katlama küpü de denir, altı yüzünün her birinde
aşağıdaki sayılar bulunan bir küptür: 2, 4, 8, 16, 32, 64. Küp, bir oyuncu
tarafından diğer oyuncuya oyunun bahislerini katlama seçeneği sunmakta
kullanılır. Küpü Almak
Bahisleri katlama teklifini kabul eden son oyuncu,
küpü alır, yani küpün kontrolü kendisine geçer. Almak
Almak, bahsi katlama teklifini kabul etmek ve katlama
küpünü almak demektir. Pas
Pas, bahsi katlama teklifini reddetmek ve oyunu vermek
demektir; çekilmek olarak da bilinir. Oyundan Çekilmek
Oyundan çekilmek, oyunu vermek demektir. Crawford Kuralı
Bir maç oyununda, bir oyuncunun kazanmaya tek
bir puanının kaldığı ilk oyuna Crawford oyunu denir ve Crawford kuralına göre
böyle bir oyunda katlamaya izin verilmez. Oyun değerleri, mars veya katmerli
mars yapılarak yine de iki veya üç katına çıkabilir. Karşı Katlama
Bir oyuncu, katlama teklifini hemen iki katına
çıkartıp küpü elinde tutarsa, buna karşı katlama denir. Bu oyuncunun rakibi,
karşı katlama teklifini kabul veya reddedebilir. Bu seçenek çevrimiçi tavla
oyunlarının çoğunda bulunmakla birlikte, hepsinde mevcut değildir. Geri Oyun
Bir oyuncu yarışmanın gerisindeyse, fakat rakibin
ev tahtasında yine de en az iki kapısı varsa, bir geri oyun stratejisi
uygulayarak, son anda bir pul vurur ve rakibin pulunu bir altı kapının arkasında
bırakmaya çalışır. Oyun Planı
Üç ana oyun planı (strateji) vardır: kaçma,
engelleme ve saldırma. Kaçma Stratejisi
Kaçma stratejisi, rakiple mümkün olduğu
kadar az etkileşime girer. Engelleme Stratejisi
Engelleme stratejisinde oyuncu,
engelleyici kapılar almaya çalışır. Saldırma Stratejisi
Saldırma stratejisinde, oyuncu, kendi ev
tahtasındaki haneleri kontrol ederek, rakibi vurur ve kapı alır. Tutma Oyunu
Tutma oyunu, savunma veya engelleme stratejisi
kullanılarak oynanan oyundur. Oyun Sonu
Oyun sonu, oyunun oyunculardan birinin pullarını
toplamaya başladığı kısmıdır. Temas Pozisyonu
Temas pozisyonu, pulların birbirleriyle
ilişkili olduğu ve birbirlerini vurabilecekleri veya engelleyebilecekleri bir
hanedir. Salt Yarış
Tüm pullar ev tahtasına doğru gidiyorsa ve
önlerinde hiçbir rakip pul kalmamışsa, oyuncuların amacı mümkün olduğu kadar
hızla ilerlemektir ve böyle bir oyuna salt yarış denir.